Năm 1954, tiếng Việt lần đầu tiên vang trong Hội nghị quốc tế

Trưởng đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Phạm Văn Đồng nói tiếng Việt do thư ký Hoàng Nguyên dịch ra tiếng Pháp. Trong nhật ký, Bộ trưởng Phan Anh (1911 – 1990) - một trong 5 thành viên chính của phái đoàn nước ta – xúc động viết: “Thế là lần đầu tiên tiếng Việt Nam vang trong Hội nghị quốc tế”.

Đó là lúc 16 giờ 30, chiều 8/5/1954, Hội nghị Genève về Đông Dương khai mạc tại phòng V - Palais des Nations (khu phức hợp, nơi hội họp và trụ sở của nhiều tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc ở Châu  Âu). Chủ tọa là Ngoại trưởng Anthony Eden - Trưởng đoàn Vương Quốc Anh. 

Phái đoàn Việt Nam và Trung Quốc tại Hội nghị Genève 1954. Ảnh: Tư liệu gia đình Nhà ngoại giao Hoàng Nguyên.

Khai mạc Hội nghị, với kinh nghiệm gần 30 năm trên trường ngoại giao, Ngoại trưởng Eden chủ tọa phát biểu xong đã trao lời ngay cho Ngoại trưởng Bidault. Luật sư Phan Anh viết trong nhật ký ngày 8/5/1954: “Bidault nói xong đến lượt đoàn ta, cả cử tọa chăm chú. Ai cũng đeo máy nghe vào để nghe. Anh Tô nói tiếng Việt (đế quốc tưởng ta nói tiếng Pháp), Hoàng Nguyên dịch ra tiếng Pháp. Thế là lần đầu tiên tiếng Việt Nam vang trong Hội nghị quốc tế”.

Nhà ngoại giao Hoàng Nguyên (1924 – 2007) người phiên dịch từ tiếng Việt sang tiếng Pháp tại Hội nghị. Ảnh: Tư liệu gia đình.

Nhà ngoại giao Hoàng Nguyên (1924 – 2007) sau này kể lại trong hồi ức của mình đã cho biết: Quá trình đàm phán tại Hội nghị, quân sự là vấn đề căng thẳng và kéo dài nhất, cả về phần Việt Nam, lẫn phần Lào và Campuchia. Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Tạ Quang Bửu lãnh trách nhiệm đàm phán với phía Pháp, chủ yếu có tướng Michel de Brébisson và tướng Henri Delteil. Phụ tá cho ông Bửu là Đại tá Hà Văn Lâu phụ trách về Việt Nam, ông Đặng Tính phụ trách về Lào và ông Nguyễn Văn Tây (Thanh Sơn) phụ trách về Campuchia. Vấn đề đình chiến, tập kết chuyển quân của các bên được bàn bạc theo hình thức chia cắt bằng một đường vạch ngang theo vĩ tuyến ở Việt Nam. 
Là thành viên tham gia tổ đàm phán quân sự, nhân chứng lịch sử Hoàng Nguyên kể trong hồi ức:

Thứ trưởng Tạ Quang Bửu và các thành viên tổ quân sự tại Hội nghị. Ảnh: Tư liệu gia đình Nhà ngoại giao Hoàng Nguyên.

“Tôi khi đó là Thư ký của phái đoàn Việt Nam được Trưởng đoàn Phạm Văn Đồng cử tham gia tiểu ban quân sự, và tôi còn nhớ cuộc đàm phán về chuyển quân tập kết ở Việt Nam đã kéo dài suốt tối cho tới đêm mà vẫn chưa ngã ngũ. Tình hình rất khẩn trương vì đã tới 12 giờ đêm vẫn chưa thỏa thuận được với nhau. Ông Tạ Quang Bửu kiên quyết giữ vững vĩ tuyến 16, còn Pháp thì đòi vĩ tuyến 18”.

Ông bà Hoàng Nguyên – Ngô Thị Mỹ Văn thăm lại phòng họp Hội nghị Genève 1954. Ảnh: Tư liệu gia đình Nhà ngoại giao Hoàng Nguyên

Nếu không ký được trong ngày 20/7 mà phải bước sang ngày 21/7 thì Chính phủ Pháp sẽ đổ. Vì trước đó, ngày 20/6 Thủ tướng Mendès France đã tuyên bố trước nhân dân Pháp sẽ hoàn thành đàm phán trong 30 ngày, nếu không thành công ông ta từ chức.
 “Lúc đó thực sự  đã hai giờ sáng ngày 21. Sau cùng Pháp đưa ra bờ sông Bến Hải, gần sát vĩ tuyến 17. Thứ trưởng Tạ Quang Bửu phải ký điều khoản quân sự như vậy. Vậy là Hiệp nghị Genève đã ký vào ngày 21, nhưng được công bố ngày 20/7/1954 để cho đúng với lời hứa của Thủ tướng Pháp”, Nhà ngoại giao Hoàng Nguyên nhớ lại./.

Nhân kỷ niệm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890), Truyền hình Quốc hội Việt Nam chia sẻ câu chuyện thú vị về bức ảnh đen trắng chụp 2 em bé Đặng Minh Châu và Vũ Thu Giang dâng hoa tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh do Nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Đăng Định thực hiện năm 1953. Bức ảnh sau này được phóng to làm tranh cổ động và in thành tem.

3 phút

3 phút

Đồng chí Trường Chinh tên thật là Đặng Xuân Khu (1907 – 1988) người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1969). Đồng chí Trường Chinh có 2 lần làm Tổng Bí thư của Đảng (1941 – 1956 và 7/1986 – 12/1986), Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (nay là Chủ tịch Nước) 6 năm (1981 – 1987), Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng (12/1986 – 9/1988).

2 phút

2 phút

Trong hồi ức của mình, cụ Hồ Đức Thành (1913 – 2011) Đại biểu Quốc hội khoá I (1946 – 1960) tỉnh Nam Định kể lại: Từ lời phê bình của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cụ đã ra ứng cử Đại biểu Quốc hội khoá I. Kỷ niệm 134 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2024), THQHVN xin giới thiệu một phần nội dung hồi ức này (*). 

3 phút

3 phút

Là một trong 5 thành viên lãnh đạo phái đoàn Việt Nam tại Hội nghị Genève 1954, Bộ trưởng Phan Anh thường xuyên viết nhật ký. Diễn biến hội nghị qua nhật ký của ông chi tiết và chân thực. Kỷ niệm 70 năm Hội nghị Genève (1954 – 2024), được sự đồng ý của gia đình, Truyền hình Quốc hội Việt Nam xin giới thiệu một số nội dung được ghi lại trong nhật ký (*).

3 phút

3 phút

Bài viết đề xuất

hinh anh tac gia

Truyền hình Quốc hội Việt Nam

Phản hồi
Liên quan
Liên quan
Mới nhất
Báo cáo phản hồi này
0 trả lời
Ẩn trả lời
Trả lời
Báo cáo phản hồi này
0