Thứ trưởng Tạ Quang Bửu kể chuyện “Đường đến Hội nghị Genève”

Tháng 1/1961, trong bài nói chuyện tại Trường Nguyễn Ái Quốc (nay là Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Tạ Quang Bửu - 1 trong 5 thành viên chính của phái đoàn Việt Nam tại Hội nghị Genève 1954 - đã kể lại chặng đường đi tới hội nghị. Ông cũng là người thay mặt Chính phủ và Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam ký vào biên bản Hội nghị (20/7/1954).

Kỷ niệm 70 năm Hội nghị Genève (1954 - 2024), được sự đồng ý của gia đình, Truyền hình Quốc hội Việt Nam trân trọng giới thiệu đến bạn đọc một phần nội dung bài nói chuyện với các học viên Trường Nguyễn Ái Quốc với tiêu đề “Thứ trưởng Tạ Quang Bửu kể chuyện “Đường đến Hội nghị Genève”. 

Thành viên lãnh đạo phái đoàn Việt Nam tại Hội nghị Genève (Thứ trưởng Tạ Quang Bửu đứng ngoài cùng bên phải). Ảnh: Tư liệu gia đình Đại tá Hà Văn Lâu.

“Chuẩn bị cho Hội nghị Genève, từ ngày 10/3/1954, Trung ương Đảng ta đã tập trung cán bộ gồm các đồng chí Hoàng Minh Giám, Trần Công Tường… và đồng chí Nguyễn Chí Thanh giao nhiệm vụ cho tôi, nhưng lúc này vẫn chưa có gì rõ rệt là ta được mời tới dự hội nghị. 

Cuối tháng 3, phái đoàn ngoại giao của ta bắt đầu sang Trung Quốc để chuẩn bị. Đồng chí Phạm Văn Đồng được Chính phủ cử làm Trưởng đoàn kiêm Bộ trưởng Ngoại giao thay anh Hoàng Minh Giám… Đến ngày 17/4/1954, phái đoàn ta từ Trung Quốc đã tới Moscow, có thêm đồng chí Phan Anh và một số cán bộ. 

Phái đoàn Việt Nam tại biệt thự Le Cèdre (Versoix) trong thời gian dự Hội nghị Genève. Ảnh: Tư liệu gia đình Đại tá Hà Văn Lâu.

Ngày 1/5, phái đoàn Chính phủ ta tham dự lễ Quốc tế Lao động ở Moscow, nhưng bí mật, vì vẫn chưa nhận được lời mời chính thức dự Hội nghị Genève. Ngày 4/5, tuy vẫn chưa được mời nhưng phái đoàn ta vẫn được Liên Xô bố trí sang Berlin bằng máy bay của Liên Xô do phi công Liên Xô lái. 

Vẫn chưa có lời mời, vậy mà khi đến Genève thì một điều đặc biệt là phái đoàn ta lại được Chính phủ Thụy Sỹ tiếp đón theo một nghi lễ đầy đủ đối với một đoàn chính thức, trong khi các phái đoàn bù nhìn không được tiếp đón như vậy. Cả các đại biểu Liên Xô và Trung Quốc cũng ra tận sân bay đón phái đoàn ta. Trong phái đoàn ta còn có thêm cả một đại biểu của Cao Miên (Campuchia) và một đại biểu Pa-thét Lào, đó là sự chuẩn bị chu đáo ngay từ đầu của ta…

Tổ quân sự họp trao đổi tình hình. Ảnh: Tư liệu gia đình Đại tá Hà Văn Lâu.

Ta cũng đã chuẩn bị cả tới việc nếu bàn về quân sự sẽ tiến hành ở trong nước, điều này có lợi cho ta hơn, thì sẽ do đồng chí Văn Tiến Dũng phụ trách, sẵn sàng chỉ đạo quân sự; còn nếu bàn ở nước ngoài thì sẽ do tôi (Tạ Quang Bửu - PV) phụ trách cùng với các đồng chí Hà Văn Lâu (Cục trưởng Tác chiến), và Thanh Sơn (phụ trách Cao Miên)… 

Thứ trưởng Tạ Quang Bửu ký biên bản Hội nghị Genève (20/7/1954). Ảnh: Tư liệu gia đình GS Tạ Quang Bửu.

Mỹ nhất quán trong âm mưu biến Đông Dương thành căn cứ quân sự của Mỹ, căn cứ của khối xâm lược Đông Nam Á (SEATO), nhưng hội nghị đã ngăn cản âm mưu đó, nên Mỹ chủ trương ra sức phá hoại hội nghị. Chính phủ Pháp vẫn là bọn chủ chiến, bám lấy viện trợ Mỹ, âm mưu kéo dài chiến tranh. Còn Anh chỉ mong hội nghị đi tới kết quả với ý đồ sẽ có vùng đệm (là 3 nước Đông Dương) với các thuộc địa của Anh. Ngoại trưởng Anh Eden chủ trương hội nghị phải họp trước 7/5, tức trước mùa mưa, sẽ có lợi cho Pháp. Nhưng đúng hôm ấy ta đã chiến thắng oanh liệt ở Điện Biên Phủ nên ý đồ của bọn họ bị phá sản. Bọn đế quốc thì rất lúng túng trước tin thắng trận của ta.

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang tặng hoa đại diện gia đình Thứ trưởng Tạ Quang Bửu, Trần Việt Phương và Hoàng Nguyên tại Lễ kỷ niệm 70 năm Hội nghị Genève. Ảnh: Phan Chí Hiếu.

Ngày 8/5/1954, hội nghị bắt đầu khai mạc. Phái đoàn ta đến hội nghị với tư thế của người chiến thắng như thế. Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng có vai trò quyết định, là thắng lợi to lớn về quân sự nên đem lại thắng lợi cho ta trong đàm phán…”.

Nhân kỷ niệm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890), Truyền hình Quốc hội Việt Nam chia sẻ câu chuyện thú vị về bức ảnh đen trắng chụp 2 em bé Đặng Minh Châu và Vũ Thu Giang dâng hoa tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh do Nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Đăng Định thực hiện năm 1953. Bức ảnh sau này được phóng to làm tranh cổ động và in thành tem.

3 phút

3 phút

Đồng chí Trường Chinh tên thật là Đặng Xuân Khu (1907 – 1988) người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1969). Đồng chí Trường Chinh có 2 lần làm Tổng Bí thư của Đảng (1941 – 1956 và 7/1986 – 12/1986), Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (nay là Chủ tịch Nước) 6 năm (1981 – 1987), Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng (12/1986 – 9/1988).

2 phút

2 phút

Trong hồi ức của mình, cụ Hồ Đức Thành (1913 – 2011) Đại biểu Quốc hội khoá I (1946 – 1960) tỉnh Nam Định kể lại: Từ lời phê bình của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cụ đã ra ứng cử Đại biểu Quốc hội khoá I. Kỷ niệm 134 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2024), THQHVN xin giới thiệu một phần nội dung hồi ức này (*). 

3 phút

3 phút

Là một trong 5 thành viên lãnh đạo phái đoàn Việt Nam tại Hội nghị Genève 1954, Bộ trưởng Phan Anh thường xuyên viết nhật ký. Diễn biến hội nghị qua nhật ký của ông chi tiết và chân thực. Kỷ niệm 70 năm Hội nghị Genève (1954 – 2024), được sự đồng ý của gia đình, Truyền hình Quốc hội Việt Nam xin giới thiệu một số nội dung được ghi lại trong nhật ký (*).

3 phút

3 phút

Bài viết đề xuất

hinh anh tac gia

Truyền hình Quốc hội Việt Nam

Phản hồi
Liên quan
Liên quan
Mới nhất
Báo cáo phản hồi này
0 trả lời
Ẩn trả lời
Trả lời
Báo cáo phản hồi này
0